Bir marka etikette “sorumlu üretim” yazıyor. Tedarik zincirindeki işçiler grevde, biber gazına maruz kalmış ve işten çıkarılmışken bu söz kime karşı verilmiştir?
2023 depremi sonrasında daha iyi çalışma koşulları talep eden Özak Tekstil işçileri Şanlıurfa’da BİRTEK-SEN’e üye oldu ve greve çıktı. Fabrikanın tek alıcısı olan Levi’s’ın tedarik zincirinde yaşanan bu gelişmelerin ardından 400 işçi, protestoya katıldıkları gerekçesiyle işten çıkarıldı. Polis müdahalesi sırasında göz yaşartıcı gaz ve biber gazı kullanıldı.
Levi’s, yaşananların kendi davranış kurallarını ihlal ettiğini başlangıçta kabul etti ve bununla ilgili adım atacağını beyan etti. Ancak işçilerin ve temsilcilerinin işe iade ile tazminat taleplerini yanıtsız bıraktı. Bu süreçte marka, ürünlerine “responsibly made” etiketi yapıştırmaya, web sitesinde “her zaman doğrunun yanında durduk” yazmaya devam etti.
Hollanda merkezli Uluslararası Temiz Giysi Kampanyası ağı üyesi Schone Kleren Campagne, bu çelişkiyi mahkemeye taşıdı. Bir grup Hollandalı tüketiciyle birlikte 14 Nisan 2026’da Levi’s aleyhine dava açıldı. Davanın dayanağı açık: markanın tüketicilere yaptığı “sorumlu üretim” vaatleri, kendi tedarik zincirindeki uygulamalarla doğrudan çelişmektedir.
Dava, sektör açısından önemli bir emsal niteliği taşıyor. “Sürdürülebilirlik” ve “işçi hakları” söylemini pazarlama diline dönüştüren markalar, artık bu iddialarını mahkemede de savunmak zorunda kalabilir. Gönüllü taahhütlerin yetmediği, hesap verebilirliğin yasal zeminle güvence altına alınması gerektiğinin somut bir göstergesi bu dava.
Temiz Giysi Kampanyası olarak süreci yakından takip ediyoruz.
